ضرورت بومی سازی روانشناسی فرقه ای
به نظر می‌رسد تقسیم‌بندی‌هایی که از فرق ها مطرح می‌شود، کاملاً درست است و برگرفته از فرقه‌هایی است که در خارج از کشور وجود دارند.

مثلاً کتاب «در میان ما» کتابی است که بر اساس اتفاقاتی نوشته شده که نسبت به نظام ما نیست. ما فرقه‌هایی داریم که در ایران منتشر شده و افرادی را جذب کرده‌اند که نه از لحاظ روحی و روانی مشکل دارند، نه از لحاظ کرامتی و حتی برخی از آن‌ها از فضلای حوزه علمیه هستند.

این افراد جذب این جریان‌ها شده‌اند و اگر این تقسیم‌بندی‌ها درست باشد، در این زمینه باید توجه بیشتری به رهبران فرقه‌ها داشت.

چون در حال حاضر برخی فرقه‌ها در ایران با اهداف سیاسی وارد شده‌اند تا به نظام ضربه بزنند. این موضوع توطئه‌ای است که به‌ویژه در جنگ روانی و نرم علیه انقلاب مطرح می‌شود. آیا این نکات درست است یا نه؟

همچنین، برای مقابله با این فرقه‌ها، تقویت اعتقادات فردی و دینی چه تأثیری دارد؟

* پاسخ حجت الاسلام والمسلمین رفیعی هنر:

فرقه‌گرایی و شکل‌گیری فرقه‌ها از جنبه‌های مختلفی قابل تحلیل است. از یک سو، می‌توان این پدیده را از منظر جامعه‌شناسی بررسی کرد، چرا که فرقه‌ها از ساختارهای اجتماعی خاصی نشأت می‌گیرند که ویژگی‌های خاص خود را دارند. از سوی دیگر، جنبه سیاسی فرقه‌ها نیز قابل توجه است، چرا که در برخی از مواقع فرقه‌ها برای اهداف خاص سیاسی و اجتماعی ایجاد می‌شوند و ممکن است از یک جریان خارجی یا گروه‌های سیاسی حمایت دریافت کنند.

در مورد آنچه که شما اشاره کردید، باید بگویم که بسیاری از افرادی که جذب این فرقه‌ها می‌شوند، اغلب مشکلاتی در زمینه اعتقادی دارند.

یعنی آن‌ها به درستی نتواسته‌اند اعتقادات خود را به‌طور صحیح و علمی شکل دهند. چنین افرادی معمولاً با استدلال‌های نادرست و ناکافی مواجه می‌شوند و در پی آن به‌راحتی به فرقه‌های خاصی جذب می‌شوند.

در چنین شرایطی، ارائه استدلال‌های صحیح و روش‌های شناختی درست می‌تواند این افراد را از انحراف نجات دهد.

یک نکته‌ای که حضرت آیت‌الله مصباح (ره) نیز به آن اشاره کردند، این است که «اندیشه‌های سالم» باید ترویج شوند.

اگر افراد توانسته باشند اندیشه‌های سالم و صحیح را به‌درستی جذب کنند و آن‌ها را در ذهن خود تثبیت کنند، بسیاری از این مشکلات و آسیب‌ها کاهش خواهد یافت.

در حقیقت، باید به‌طور مستمر بر تقویت و تثبیت اعتقادات صحیح در جوانان و عموم افراد جامعه کار کرد.

پاسخ حجت الاسلام والمسلمین شهبازیان:

یکی از الزامات اصلی برای مقابله با این فرقه‌ها، توسعه و بومی‌سازی روانشناسی اسلامی است.

در بسیاری از موارد، مشکلات روان‌شناختی و اعتقادی در افراد باعث می‌شود که آنان به سمت گروه‌ها و فرقه‌های انحرافی جذب شوند.

در حقیقت، ما باید تلاش کنیم که روانشناسی اسلامی را متناسب با نیازهای خاص جامعه خود بومی‌سازی کنیم و بر اساس این تحلیل‌ها، راهکارهای مؤثری برای مقابله با فرقه‌ها و جریان‌های انحرافی ارائه دهیم.

یکی از راهکارهای مؤثر در این زمینه، مقابله با پروژه‌های دروغین است که از سوی برخی افراد با نیت‌های خاص به جامعه القا می‌شود.

به‌عنوان مثال، در کتاب‌های متعددی که در این زمینه منتشر شده، بحث‌های مربوط به نیروهای جن و شیطان و ماوراءالطبیعه مطرح می‌شود.

برخی از افراد از این مفاهیم برای ایجاد ترس در جامعه و بهره‌برداری مالی از مردم استفاده می‌کنند.

این افراد با مطرح کردن موضوعاتی نظیر جن‌هراسی، در حقیقت سعی دارند تا مردم را به سمت مصرف محصولات خاصی مانند انگشترهای خاص، ذکرهای ویژه و دیگر اقلامی که در این پروژه‌ها مطرح می‌شود، سوق دهند.

در این خصوص، فردی مانند آقای دکتر میثم احمدی، که در زمینه هوش مصنوعی از برجسته‌ترین متخصصان کشور است، یکی از کسانی است که تحت تأثیر همین جریان‌ها قرار گرفته و به‌نوعی مرید برخی از افرادی است که درگیر این نوع پروژه‌ها هستند.

به‌طور مشابه، فیلم‌هایی مانند «ملک سلیمان» ساخته آقای شهریار بحرانی، به‌نظر می‌آید که برای ترویج ترس از جن و شیطان و همچنین تقویت این نوع باورها در جامعه ساخته شده‌اند. این‌گونه پروژه‌ها به‌طور عمدی برای ایجاد شبهه و ایجاد تفرقه در جامعه طراحی می‌شوند.

در چنین شرایطی، از یک طرف باید به‌طور مستمر بر مقابله با این پروژه‌ها و این نوع جریان‌های انحرافی تأکید کنیم و از طرف دیگر، باید به تقویت پایه‌های اعتقادی مردم پرداخته و آن‌ها را از نظر روان‌شناختی در برابر این آسیب‌ها مقاوم سازیم.

 

ارتباط با ما: ferghepajoohi@gmail.com

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.