موج کرهای یا هالیو، آغازگر ترویج فرهنگ و تولیدات رسانهای کره جنوبی از اواخر دهه 1990 بوده و در سالهای بعد، با گسترش کی پاپ، به اوج خود رسید BTS به عنوان نماینده بارز این موج به موفقیتهای جهانی دست یافته است. در ایران، محبوبیت این فرهنگ با پخش سریالهای کرهای آغاز و در سالهای اخیر به شدت افزایش یافته است.
موسیقی پاپ کرهای به عنوان ابزاری برای بیان هویت و تعامل اجتماعی در میان نوجوانان شناخته میشود. همچنین، تأثیر شبکههای اجتماعی و اینترنت در ترویج موسیقی کرهای، به ویژه از طریق تعامل مستقیم با مخاطبان، قابل توجه است. با عنایت به تعارضات و تضادهای جدی که این فرهنگ با فرهنگی اسلامی دارد، ضرورت دارد ابعاد این موضوع مورد بررسی قرار گرفته تابتوان در اقدامات مقابله ای مختلف در برابر آن انجام داد.
این تحقیق سعی دارد به بررسی عوامل مؤثر بر گرایش نوجوانان دختر به BTS بپردازد.
از ابتدای سال تحصیلی ۱۳۹۹ – ۱۴۰۰ با توجه به مجازی شدن آموزشها و رصد مدام کلاسها و دانشآموزان متوجه شدیم که تعدادی از دانش آموزان به صورت مدام وضعیتهایی در خصوص گروههای موسیقی کی پاپ و ابراز علاقه به خوانندگان این گروهها میگذارند.
در ابتدای سال تحصیلی بعد این مسئله به صورت چشمگیر افزایش پیدا کرد؛ بهصورتی که هر روز تعداد بیشتری از دانشآموزان درگیر موضوع میشدند و این موضوع تبدیل به یکی از نگرانیها و دغدغههای جدی کادر آموزشی و تربیتی مدرسه شد.
مصاحبه
تیم پژوهش در مرحله اول به دنبال شیوه آشنایی دانشآموزان با این گروهها بودند، بنابراین سعی شد با تعدادی از دانشآموزان در این خصوص بهصورت خصوصی مصاحبه شود.
طی این مصاحبهها و همچنین جلسات مجازی برگزار شده با دانشآموزان به اصطلاح آرمی، مشخص شد که تقریباً ۷۰ درصد این دانشآموزان در مرحله اول از طریق دوستان خود با این گروهها آشنا شدند و پس از آشنایی اولیه با عضویت در گروههای مختلف طرفدار «بیتیاس» و همچنین سرچ و جستجو در منابع مختلف اطلاعات خود را بیشتر و بیشتر میکنند.
برخی از آنها هم گفتند که بهصورت اتفاقی با سرچ در اینترنت با این گروه آشنا شدند.
در مرحله بعد در طی صحبت با دانشآموزان بهدنبال جواب این سوال بودیم که دلیل علاقه این دانشآموزان به گروه بیتیاس و موسیقیهای این گروه چیست؟
در این خصوص هم تقریبا همه این دانشآموزان علاقه خودشان به بیتیاس را بالا رفتن حس امید، تلاش، کوشش و انگیزه زیبا بودن این آهنگها بیان کردند اما در طی جلسات مجازی مشخص شد، علاقه بسیاری از آنها به تیپ و قیافه پسران خواننده این گروه برمیگردد.
پس از بررسی و جمعآوری اطلاعات که از طریق مشاهده و مصاحبه تیم پژوهشی در جلسات مختلف به بررسی و تحلیل دادهها پرداخته با توجه به نتایج انتقادات و مطالعه نظرات کارشناسان از موارد زیر به عنوان هستههای اصلی گرایش دانشآموزان، نام برده میشود.
۱. تغییر ذائقه کودک و نوجوان و گرایش بهسمت فرهنگ کره جنوبی به دلیل ورود بیبرنامه و زیاد سریالهای کرهای به تلویزیون ایران، همراه شدن خانوادهها با کودک و نوجوان در استفاده از این محصولات فرهنگی به دلیل قرابت فرهنگی نشان داده شده در این فیلم و سریالها.
۲. دسترسی راحت و آزادانه نوجوانان به گوشیهای شخصی و فضای مجازی به دلیل شرایط کرونایی و آموزشهای مجازی و عدم نظارت مناسب والدین.
۳. ارتباط بیش از حد و خارج از قاعدۀ دانشآموزان در رسانههای اجتماعی و عضویت در گروههای مختلف
۴. نیازهای طبیعی نوجوان به عضویت در گروههای اجتماعی، هویتیابی، اثبات وجود خود بهعنوان یک هویت مستقل با عقاید باور و ارزشهای متفاوت.
۵. پر کردن خلاء ناشی از عدم وجود برنامههای مناسب و جذاب برای این گروه سنی.
راهحل ارائهشده توسط تیم پژوهشی برای علت شماره یک:
- معرفی منابع، سایتها و کتب مناسب به والدین
- تشکیل کارگاه با حضور اساتید و والدین دانشآموزان جهت افزایش آگاهی آنان در خصوص آسیبهای ناشی از تماشای بیش از حد فیلمها و سریالهای کرهای
راهحل ارائهشده توسط تیم پژوهشی برای علتهای دو تا پنج:
- صحبت اختصاصی با والدین جهت رصد و نظارت بیشتر بر روی ارتباطات فرزندشان در رسانههای اجتماعی یا گروه همسالان و دوستانشان
- همچنین صحبت در مورد آسیبهای ناشی از استفاده آزادانه و بدون نظارت از تلفنهای همراه و فضای مجازی
- افزایش آگاهی و حساسیت آموزگاران در پایههای مختلف نسبت به این موضوع، جهت شناسایی سریعتر دانشآموزانی که درگیر این موضوع میشوند
- اختصاص ساعاتی از کلاس درسی در پایههای مختلف و صحبت با دانش آموزان در این خصوص
- نشست صمیمانه با گروه نوجوان طرفدار و شنیدن صحبتها، تبیین و توضیح فواید و آسیبهای ناشی از طرفداری افراطی
- تهیه بروشور و ارائه توضیحات در خصوص ویژگیهای دوران نوجوانی و آگاهسازی آنها در خصوص آسیبهای این دوره
- مشارکت دانشآموزان در گروههای اجتماعی مانند بسیج، گروههای ورزشی و گروههای خیریه و جهادی دانشآموزی
- درگیر کردن و پر کردن اوقات دانشآموزان با فعالیتهای مورد علاقه آنها
منبع: محمد قنبری، آسیبشناسی فرهنگی؛ بررسی موردی گروه موسیقی بیتیاس در مدارس، صص ۹۱-۹۳