اینستاگرام شبکهای اجتماعی است که در کشور ایران با استقبال زیادی مواجه شده و با اینکه در ایران فیلتر است، باز هم مورد توجه مردم قرار دارد. دلیل این استقبال کمنظیر از اینستاگرام را میتوان تنوع خاص آن در ارائه محتوای تصویری داشت که پاسخگوی نیاز سلایق مختلف جامعه است.
مردم در این عرصه با پیشرفت تکنولوژی همواره بهدنبال مسیر سهل و آسانی برای رسیدن به موفقیت و نیازهای طبیعی خودند.
نوع محتوا در عرصه فضای مجازی این توقع را ایجاد کرده است که آسانترین مسیر را از فضای مجازی توقع داشته باشیم و مطالبه کنیم. در نتیجه محتواهایی که در این قالب پاسخگوی نیازهای مادی باشد و آسانترین راه را برای رسیدن به آن نشان دهد، از سوی افراد بسیاری که در این فضا حضور دارند استقبال میشود.
اینستاگرام از مهمترین بسترهای فروش کالا و خدمات است. از این رو، عرضه و فروش بستههای محتوایی در موضوعات گوناگون از جمله محتواهای آموزشی مربوط به قانون جذب نیز غالبا در این محیط عرضه میشود. در نتیجه با توجه به جذابیت در نحوه ارائه محصول و نیازسازی کاذب برای مخاطب بازار مروجان قانون جذب بسیار پررونق است.
آنچه این فضا را تبدیل به یک تهدید میکند، نبود نظارت و امکان نظارت بر این شبکه اجتماعی در داخل کشور است.
شبکههای اجتماعی در کشورهای مختلف تابع قوانین و مقررات آن کشورند و باید براساس قوانین آن کشور نسبت به محتوای منتشر شده در آن پلتفرم پاسخگو باشد، اما با توجه به شرایط خاص و سیاسی ایران، مشاهده میکنیم که پلتفرمها ذیل قوانین جمهوری اسلامی ایران نمیآیند و این عدم تمکین موجب میشود تا علاوه بر مشکلات سیاسی، شاهد مشکلات اعتقادی، فرهنگی و اقتصادی فراوانی باشیم که از تولیدات این بسترها ترویج میشود.
در نتیجه حکومت برای مقابله با این آسیبها دست به فیلتر این شبکههای اجتماعی میزند، ولی راههای دور زدن فیلتر به آسانی در اختیار عموم مردم قرار دارد و همین موضوع راهکار فیلترینگ را کم اثر میکند و آسیبهای آن را در سطح جامعه افزایش میدهد. ضمن اینکه نظارتی بر محتوای ارائهشده در این بسترها صورت نمیگیرد و امکان برخورد قانونی با آن نیست.
یکی از این دادههایی که در این بستر در قالب شبهعلم عرضه و به مردم آموزش داده میشود، قانون جذب، بستههای سابلیمینال، فنگشوی و خرافاتهایی از این دست است که هیچ مبنای علمی و پژوهش معتبری برای آن ذکر نمیشود، اما به دلایلی از سوی جوانان و جامعه براحتی پذیرفته میشود و آنان را به سوی رکود، افسردگی و بیکاری میبرد.
قانون جذب، بستههای سابلیمینال، فنگشوی و دیگر خرافات مشابه که در بستر اینستگرام و دیگر رسانههای اجتماعی رواج گستردهای پیدا کردهاند، از پدیدههای جالب و در عین حال خطرناکی است که نیازمند بررسی دقیق و آگاهانه است.
منبع: مهدی قیاسی کارگر مقدم، افسانه جذب، صص ۱۳-۱۴