در فضای پیچیده و بحران معنویت عصر حاضر، جستجوی انسان برای یافتن آرامش روان و معنا، گاهی او را به سمت مسیرهای ناشناخته و خطرناکی سوق میدهد. گسترش معنویتهای نوظهور اگرچه میتواند پاسخی مقطعی و سست به نیازهای روحی جوامع مدرن باشد، اما جدا انگاری معنویت از دیانت با ادعاهای اثبات نشده، تضادهای آشکار و حتی ترویج رفتارهای آسیبزا همراه است.
یکی از نمونههای اخیر این پدیده، ادعاهای بحث برانگیز بهار شهیدی، مربی یوگای فارسیزبان مقیم ترکیه است که در ویدئویی منتشر شده، همزمان به تبلیغ و هشدار درباره مصرف گیاهان روانگردان پرداخته است.
او در کلیپ خود ادعا کرده که این گیاهان روانگردان قادرند سطوح بالاتری از آگاهی را برای مصرفکننده ایجاد کنند.
بهار شهیدی در ادامه، هشدارهایی متناقض ارائه داده و مصرف این مواد را برای «انسان» عجول، تنبل و ناخالص امروزی خطرناک خوانده است؛ اما در عین حال با برجستهسازی ادعای «ارتقای آگاهی» به ترویج مصرف آنها ادامه میدهد.
در بخش دیگری از این ویدئو گفته است: «همه گیاهان سایکدلیک خصوصیتهایی دارند که باعث میشه فرد طبقات و سطوح بالاتر آگاهی رو تجربه کنن، این گیاهان از قدیم بین قبایل و افرادی استفاده میشده که با طبیعت همسو بودند و کاملا از نظر جسمی و ذهنی آماده رفتن به سطوح بالاتر بودند.
اما اتفاق بدی که داره میافته اینه که این گیاهان برای بشر عجول تنبل و ناخالص امروزی داره تبلیغ میشه. در گذشته ماریجوانا هم یک گیاه مقدس بود اما بخاطر استفاده اشتباه این گیاه روح این گیاه نیز آلوده شده و دیگه تاثیرات سابق رو نداره. همچنین آیاواسکا و مجیک ماشروم.»
صحبتهای بهار شهیدی نمونهای از یک تناقضگویی خطرناک در گفتمان معنویتهای نوین و یوگا است. از یک سو با وعده دسترسی به آگاهی برتر کنجکاوی مخاطبان را نسبت به مواد روانگردان برمیانگیزد و مصرف آنها را در هالهای از تقدس تاریخی و طبیعی جلوه میدهد. از سوی دیگر با هشدارهای کلی و غیر علمی، سعی در تبرئه خود از پیامدهای احتمالی ترویج این مواد دارد.
در مجموع، ادعاهای مطرح شده فاقد پشتوانه علمی و تجربی است و بیشتر بر احساسات زودگذر نفسانی تکیه دارد.
نویسنده: مهدی نعمتی
ارتباط با ما: ferghepajoohi@gmail.com