بر خلاف آنچه مدعیان یوگا میگویند، یوگا نه مکتبی روانمحور است و نه مکتبی روحگرا، حتی دقیقتر اینکه مسلکی تنمحور است؛ زیرا یوگا این مبنا را از آیین تانترا گرفته است. این آیین نگاه ویژه به جسم انسان و غرایز جنسی دارد و میگوید: چون انسان در عصر تاریکی به گمراهی و پلیدیها آلوده شده و در لجنزار مادیات غوطهور است، ناچار باید آزادی خود را در این لجنزار جست وجو کند! از این رو تانترا جسم را تا حد پرستش بالا میبرد.
رسیدن به وحدت از راه مباحث جنسی از خطرناکترین روشهای ریاضت یوگاست که در تانترا ابداع شده است. برخی گمان میکنند، راههای جنسی در یوگا نکوهیده است در حالی که تنها غرق شدن در این روابط و قدرت تسلط نداشتن بر این غرایز نکوهیده است، اما بعد از تسلط پیدا کردن هیچگونه محدودیتی ندارد. حتی نسبت به پیوندهای جنسی که در تمام مکاتب قبیح شمرده میشود، هیچگونه محدودیتی ندارد.[1]
یوگای جنسی از یادگارهای تانتراست از این رو «سید جلالالدین موسوینسب» نویسنده معروف کتب یوگا در ایران میگوید: «یوگا قسمتی از تانتراست و چیزهایی مثل رابطه جنسی در تانتریک برای بهدست آوردن سیتی تانتریک حیاتی است. البته چون این مباحث با فرهنگ ما سازگاری ندارد، وی به توصیه بسنده میکند و میگوید میتوانید این بخش از یوگا را نپذیرید.»[2]
در قرنهای دهم و یازدهم جریانهای تانترا به مذاهب آرامتر فلسفی و آزادیمحور تبدیل شدند. این دگرگونی شاهد حرکتی از آیینهای بیرونی و عصیانگرانه به سوی تمرین یوگای درونی شدهتر بود که بر دستیابی به بینش معنوی تمرکز داشت. این اصلاحات باعث شد که مکاتب تانتریک در معرض حمله گروههای دیگر قرار نگیرند.
در قرن پانزدهم تنتره هندو تحتالشعاع بها کتی یوگا قرار گرفت و از این طریق فراگیر شد. یکی دیگر از پیشرفتهای تأثیرگذار در این دوره، تدوین تکنیکهای یوگای تانتریک بود که بعدها به جریان گسترده «هاتا یوگا» تبدیل شد.
یوگای جنسی، بهویژه تانترای غربی شده اغلب بهعنوان ابزاری برای دسترسی آسان به لذت جنسی معرفی میشود. این رویکرد مفهوم معنویت را تحریف و آن را بهوسیلهای برای ارضای امیال تبدیل میکند در نتیجه افراد ممکن است، با انگیزههای نادرست به این تمرینها جذب شوند و از اهداف معنوی واقعی دور شوند. تأکید بیش از حد بر جنبههای فیزیکی و تکنیکی رابطه جنسی میتواند قداست و جنبههای عاطفی و معنوی آن را تضعیف کند. این امر میتواند منجر به کاهش احترام به خود طرف مقابل و رابطه شود.
از طرفی تبلیغات و آموزشهای نادرست درباره یوگای جنسی میتواند منجر به عادیسازی رفتارهای جنسی ناسالم و پرخطر شود. این امر میتواند شامل ترویج روابط جنسی خارج از چارچوبهای اخلاقی، اجبار جنسی، سوءاستفاده و سایر رفتارهای انحرافی باشد.
بسیاری از افراد با انتظارات غیر واقعی از یوگای جنسی وارد این مسیر میشوند، تصورات نادرست درباره رسیدن به لذت جنسی بیپایان یا تجربههای عرفانی فوری میتواند منجر به ناامیدی، سرخوردگی و حتی رفتارهای نامناسب شود. این امر میتواند به بیبندوباری، خیانت و سایر رفتارهای مخرب در سطح جامعه منجر شود.
همچنین مربیان و رهبران یوگای جنسی ممکن است، از قدرت و اعتماد مریدان خود سوءاستفاده کنند. این سوءاستفاده میتواند شامل بهرهبرداری جنسی، مالی و عاطفی باشد و آسیبهای جدی به قربانیان وارد کند. افراد دارای اختلالات روانی یا آسیبپذیریهای عاطفی ممکن است، بیشتر تحت تأثیر تبلیغات اغواکننده قرار بگیرند و به دام سوءاستفاده یا رفتارهای نامناسب بیفتند.
منبع: مهدی قیاسی کارگر مقدم، یوگا و مدیتیشن، صص ۴۴- ۴۵
[1]. الیزابت هایک، انرژی جنسی و یوگا، ترجمه فرامرز جواهرنیا، ص ۷۱
[2]. سید جلالالدین موسوینسب، گنجینه اسرار یوگا، ص ۲۳۳