بیانیه اخیر رهبران کلیساهای تاریخی در اورشلیم را میتوان نشانهای روشن از فاصلهگذاری رسمی مسیحیت سنتی با جریان موسوم به صهیونیسم مسیحی دانست؛ جریانی که سالهاست به دلیل پیوند دادن الهیات آخرالزمانی با منازعات سیاسی خاورمیانه محل مناقشه بوده است.
نویسنده :سید ابوالقاسم ظریف
بیانیه اخیر پاتریارکها و رؤسای کلیساهای تاریخی اورشلیم یک نقطه عطف مهم در مبارزه با صهیونیسم مسیحی است. صهیونیسم مسیحی، این ایدئولوژی خطرناک که دین مسیح را به ابزاری برای توجیه اشغال فلسطین، نسلکشی فلسطینیها و اسلامستیزی تبدیل کرده، نه تنها از سوی مسلمانان، بلکه حتی از درون جامعه مسیحی به عنوان یک بدعت و تفکر نادرست و آسیبرسان شناخته میشود.
این ایدئولوژی، با تفسیرهای آخرالزمانی تحریفشده از کتاب مقدس، جنگ و خشونت را مقدس میشمارد و مسلمانان را به عنوان «شر» در نبرد خیالی آرماگدون تصویر میکند. صهیونیسم مسیحی از آنجا خطرناک است که به سیاستهای استعماری غرب و رژیم صهیونیستی مشروعیت دینی میبخشد و میتواند به درگیریهای جهانی منجر شود. اما بیانیه اورشلیم نشان میدهد که این بدعت حتی در میان مسیحیان اصیل، جایی ندارد.
نویسندگان بیانیه: صدای مسیحیت تاریخی در سرزمین مقدس
نویسندگان این بیانیه، پاتریارکها و رؤسای کلیساهای رسولی (Apostolic Churches) در اورشلیم هستند رهبرانی مانند پاتریارک یونانی ارتدوکس، پاتریارک لاتین (کاتولیک)، پاتریارک ارمنی و دیگر نمایندگان کلیساهای تاریخی که قرنها در سرزمین مقدس حضور داشتهاند. اینان روحانیونی هستند که مستقیماً با واقعیت اشغال فلسطین روبهرو هستند و مسئولیت حفظ حضور مسیحیان بومی را بر عهده دارند. آنها از «گله مسیح»[1] سخن میگویند که باید متحد و تحت هدایت رهبران تاریخیشان باقی بماند، نه تحت تأثیر ایدئولوژیهای خارجی.
محتوای و روح بیانیه: دفاع از وحدت در برابر بدعت
بیانیه بر وحدت مسیحیان تأکید دارد و صهیونیسم مسیحی را به عنوان ایدئولوژیای آسیبرسان محکوم میکند که عموم را گمراه میسازد، سردرگمی ایجاد میکند و به اتحاد مسیحیان ضربه میزند. روح این سند، حفاظت از مسیحیت اصیل در برابر بدعت صهیونیسم است.
نویسندگان هشدار میدهند که فعالیتهای افراد محلی که تفکر صهیونیسم مسیحی را پیش میبرند، با حمایت بازیگران سیاسی اسرائیل و فراتر از آن، حضور مسیحیان در خاورمیانه را تهدید میکند. آنها با استناد به رومیان ۱۲:۵ (“ما، هرچند بسیاریم، یک بدن در مسیح هستیم”)، ادعای اقتدار خارج از کلیساهای تاریخی را رد میکنند و تأکید میکنند که تنها این رهبران نماینده واقعی مسیحیان در امور مذهبی هستند.
این بیانیه، تکرار محکومیتهای قبلی مانند سند ۲۰۰۶ است که صهیونیسم مسیحی را «تعلیم غلط» نامید و آن را با امپریالیسم مرتبط دانست.
این روحیه نشاندهنده مقاومت مسیحیت بومی در برابر تحریف دینی است – تحریفی که صهیونیسم مسیحی با توجیه اشغال از نیل تا فرات و تخریب مسجدالاقصی برای ساخت معبد سوم، آن را به اوج رسانده و خطر جنگهای مذهبی را افزایش میدهد.
واکنشهای منفی و مثبت به این بیانیه
صدور این بیانیه، همانطور که انتظار میرفت، با واکنش منفی از سوی برخی معتقدان به صهیونیسم مسیحی روبهرو شده است. برای مثال، مایک هاکابی، سفیر سابق آمریکا در اسرائیل و یک مسیحی صهیونیست برجسته، بیانیه را «تحقیرآمیز» خواند و مسیحیت صهیونیستی را دفاع از پیمان خدا با یهودیان دانست، نه تفکر آسیبرسان.
ایهاب شلایان بنیانگذار گروه صدای مسیحی اسرائیلی (Israeli Christian Voice)، ادعا کرد که بیانیه تحت فشار مقامات فلسطینی و اردن صادر شده و آن را تلاشی برای تقسیم مسیحیان توصیف کرد. سازمان سفارت مسیحی بینالمللی اورشلیم (ICEJ) نیز بیانیه را محکوم کرد. رسانههایی مانند First Things و Premier Christianity، از مسیحیت صهیونیستی دفاع و بیانیه را نقد کردند.
این واکنشها نشاندهنده دفاع از تفکری است که خطرناک بودنش در ترویج اسلامهراسی، حمایت از شهرکسازی و فراموشی مسیحیان فلسطینی و دیگر بومیان تاریخی این منطقه نهفته است. صهیونیسم مسیحی «پیام عشق مسیح» را به «نژادپرستی با طعم انجیل»تبدیل کرده است.
با این حال، اهمیت این بیانیه در این است که نشان میدهد در گوشه و کنار جهان مسیحیت، به ویژه میان روحانیون و مسیحیان بومی، نگاه مثبتی به صهیونیسم مسیحی وجود ندارد. افرادی مانند منثر اسحاق صهیونیسم مسیحی را دامنزدن به تفرقه و خدمت به برنامههای سیاسی میدانند که مسیحیان را تهدید میکند. در برخی رسانههای غربی مانند مجله آمریکا (America Magazine)، صهیونیسم مسیحی را بهخاطر اسلامهراسی و حمایت از اشغال نقد میکنند.
نتیجهگیری: هشداری برای جهان
بیانیه اورشلیم ۲۰۲۶ ، گواهی بر این است که صهیونیسم مسیحی حتی در خانه خودش – مسیحیت – به عنوان تفکری نادرست و خطرناک شناخته میشود. این ایدئولوژی، که جنگ را مقدس میشمارد و مسلمانان را دشمن میداند، نه تنها فلسطین را نابود میکند، بلکه مسیحیت اصیل را هم تحریف مینماید. زمان آن رسیده که جهان اسلام و مسیحیان عدالتجو، این صدای مقاومت را تقویت کنند تا ماسک دینی از چهره استعمار برداشته شود.
منبع: فرقه نیوز
منابع:
Heads of Churches of the Holy Land call Christian Zionism a ‘damaging’ ideology
Times of Israel – “Jerusalem church leaders call Christian Zionism a ‘harmful ideology’” (https://www.timesofisrael.com/jerusalem-church-leaders-call-christian-zionism-a-harmful-ideology/)
Al Jazeera – “Jerusalem patriarchs condemn Christian Zionism as ‘harmful'” (https://www.aljazeera.com/news/2026/1/18/jerusalem-patriarchs-condemn-christian-zionism-harmful-ideology)
Middle East Eye – “Jerusalem church leaders condemn Christian Zionism” (https://www.middleeasteye.net/news/jerusalem-church-leaders-condemn-christian-zionism-harmful-ideology)
First Things – “The Jerusalem Declaration and Christian Zionism” (https://www.firstthings.com/web-exclusives/2026/01/the-jerusalem-declaration-and-christian-zionism)
America Magazine – “Jerusalem church leaders denounce Christian Zionism as ‘harmful ideology'” (https://www.americamagazine.org/faith/2026/01/18/jerusalem-church-leaders-denounce-christian-zionism-harmful-ideology)
Premier Christianity – “Jerusalem church leaders condemn Christian Zionism” (https://www.premierchristianity.com/news-analysis/jerusalem-church-leaders-condemn-christian-zionism/18742.article)
ICEJ Response: “Jerusalem Declaration on Christian Zionism” (https://int.icej.org/news/headlines/icej-responds-jerusalem-declaration-christian-zionism)
X Post by Munther Isaac
X Post by Mike Huckabee
[1] عبارتی که در زمینه مسیحی و کتاب مقدس، به معنای جامعه مؤمنان مسیحی است، مانند گوسفندان تحت هدایت شبان (عیسی مسیح)، برگرفته از آیاتی مانند یوحنا ۱۰:۱۶ که مسیح خود را “شبان خوب” مینامد.
ارتباط با ما: ferghepajoohi@gmail.com