خال محمد آخوند سرفراز، متولد سال ۱۳۵۱ در شهرستان «رازوجرگلان» واقع در استان خراسان شمالی، دارای مدرک سطح سه کارشناسی ارشد فقه و معارف است. این روحانی اهل سنت بیش از ۳۰ سال است که در حوزه علمیه «هدایتیه کلات ابریشم» مشغول تدریس بوده و هم اکنون مدیریت این حوزه را نیز بر عهده دارد.
گفتار پیش رو، از این عالم اهل سنت ارائه میشود که با اتکا به سالها تجربه تدریس و مدیریت در حوزه علمیه، مباحث متعددی را در حوزه بازنمایی وضعیت جامعه اهل سنت ایران بهویژه منطقه خراسان شمالی مورد تبیین قرار میدهند؛ از دامنه اختیارات و تعامل با نظام جمهوری اسلامی تا تبیین دیدگاه ایشان در خصوص مسائل مختلف و کلیدی همچون تحرکات جریانهای افراطی شبهروشنفکری و نمودهای مختلف آنها.
اشاره به مقوله قومیت و مذهب و نیز تبیین نقش فریضه حج در همگرایی فرق اسلامی از دیگر موضوعات مورد تأکید وی در این بیانات است که در ادامه تقدیم مخاطبان محترم میشود:
*آزادی عمل جامعه فرق مذاهب افتخاری برای نظام؛ در ایران اسلامی مشکلی در ارتباط با احوال شخصیه خود نداریم.
ما نمیتوانیم فرق اسلامی را جزء اقلیتهای دینی بدانیم؛ چون همه مسلمانها امت واحده هستند. در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران حتی به اقلیتهای دینی در رابطه با عمل کردن به اعتقادات خودشان آزادی داده شده است و هیچ منع قانونی برای آنها وجود ندارد.
در رابطه با فرق اسلامی نیز یکی از افتخارات این نظام است که پیروان این جامعه هم بنا بر اعتقادات و باورها، اختلاف سلیقه و اختلاف نظرهای خود آزادانه عمل میکنند.
ما امروز میبینیم فرق اسلامی ایران که بیشتر از برادران اهل سنت حنفی مذهب و شافعی مذهب هستند، در سایه امنیت و آرامش موجود، مساجد و حوزههای علمیه فعالیتها، مراسم مذهبی و تعلیمات خود را دارند.
اگر خدای ناکرده کسانی این مباحث را به مسائل امنیتی مخلوط کنند و فعالیتهای مذهبی بهانهای شود که ورود پیدا کنند به مسائل امنیتی، خب بالأخره در هر کشور قطعاً موضوع امنیت مهم است و حاکمیت وظیفه دارد، امنیت جامعه را حفظ کند.
اگر کسانی به بهانه مذهب و عمل کردن به مسائل مذهبی خود، ایجاد ناامنی و خطر کنند، این وظیفه حاکمیت است که در مرحله اول با ارشاد و امر به معروف اقدام کند. خدا را شاکریم که ما در ایران اسلامی در رابطه با عمل کردن به احوال شخصیه خودمان مشکل خاصی نداریم.
ترقی مذهبی، سیاسی و اجتماعی اهل سنت پس از انقلاب؛ فرصتهای خوبی برای بسیاری از نخبگان ما خلق شده است
حاکمیت قبل از انقلاب و بعد از انقلاب دو حاکمیت کاملاً متفاوت از یکدیگر است. اگر امروز مقایسه کنیم حوزههای علمیه و مراکز دینی ما فعال است و آزادانه به احکام خودمان عمل میکنیم.
قطعاً بعد از انقلاب در تمام ابعاد مذهبی، سیاسی و اجتماعی خودمان دارای ترقیات بسیار خوبی هستیم حتی از نظر موقعیت اجتماعی نیز بهای خوبی به جامعه اهل سنت داده شده و فرصتهای خوبی برای بسیاری از نخبگان ما خلق شده است.
ممکن است ۹۰ درصد عملکرد نسبت به قبل انقلاب خوب شده باشد، ولی قبول کردن آن ۱۰ درصد تقصیر، کار سختی است؛ چون حاکمیتی که قبل از انقلاب و الآن وجود دارد، دو حاکمیت بسیار متفاوت هستند.
ایرانی بودن ملاک تفویض اختیار
اولین افتخار ملت ایران این است که ما همه ایرانی هستیم و به وطنمان عشق میورزیم، حال اینکه خداوند متعال هم میفرماید، من انسانها را گروه گروه و طایفه طایفه آفریدم تا همدیگر را خوب بشناسید. لذا برتری انسانها بهخاطر نژاد و لهجهشان نیست.
من اعتقاد دارم، در ایران تمام گویشها و قومیتها به ایرانیبودن افتخار میکنند و برای تمامی ایرانیها احترام زیادی قائل هستند. لذا در رابطه با قومیتها، گویشها، لهجهها حتی تفکرات مذهبی ما همه به این نقطه اشتراک عشق میورزیم که ایرانی هستیم.
باید به این امر بها داده و برجسته شود. خب طبیعی است در کشور بزرگی مثل ایران با قومیتها، گویشها و حتی سلیقههای مذهبی مختلف، ممکن است، اختلافات جزئی هم وجود داشته باشد، اما ما نباید به این جزئیات اهمیت دهیم و آنها را بهواسطه بزرگان همان قومیتها و مناطق به نحو احسن حل کنیم.
دستاوردهای خوب تفویض اختیار به پیروان مذاهب
در رابطه با تفویض امور نیز اساساً نباید اولویتبندی ایجاد شود. حاکمیت باید مدیریت را به کسانی تفویض کند که فارغ از مذهب، لیاقت و شایستگی دارند. قومیت هم نباید در تفویض امور دخالت داشته باشد.
قطعاً حاکمیت و کسانی که دستی در این امور دارند، حتماً در تفویض امور و تقسیمبندی مدیریتها باید ایرانی بودن را ملاک قرار بدهند، کسی که ایرانی است و عشق وطن دارد و لایق آن است که به عنوان مسئول و مدیر عمل کند. اگر تا به حال به اشخاص توانمندی از قومیتها یا پیروان مذاهب مختلف تفویض اختیار شده، قطعاً نتیجه خوبی داشته است.
اگر دولتمردان ما در تفویض مدیریتها بر اساس سلایق شخصی عمل کنند، تجربه نشان داده که نتیجه خوبی ندارد.
ببینید ما خود را به عنوان امالقرای جهان اسلام و از نظر موقعیت جغرافیایی، سیاسی و امنیتی خود را در جایگاه برتر کشورهای اسلامی میدانیم و قطعاً هم همین است و نه تنها در قاره آسیا بلکه در کل جهان، حرف برای گفتن داریم. لذا همچنان که ما این ادعاها را داریم و برای خودمان این جایگاه را ترسیم میکنیم، عملکرد حاکمیت هم باید در این مورد با همان جایگاه متناسب باشد.
اگر کشوری مانند افغانستان، نه از نظر مذهبی، نه از نظر موقعیت سیاسی و نه امنیتی در یک جایگاه قابل اعتنا نیست، ما نباید خود را با آن قیاس کنیم. من اعتقاد دارم به کارگیری نخبگان مختلف از سلیقهها و از مذاهب قطعاً به سود حاکمیت خواهد بود و ایران را آبادتر، امنتر، باثباتتر و با اقتدارتر میکند.
گرچه این اعتمادهایی هم که به نخبگان شده کم نیست، هر قدر این اعتمادها بیشتر شود، قطعاً بهتر خواهد بود و ما جواب مثبتتری خواهیم گرفت.
تحریک قومیتها و مذاهب حربه دشمن
دشمن دنبال فرصت و راهی برای نفوذ و نشان دادن دشمنی خود است و میخواهد به اهداف شوم خویش برسد؛ این مهم است.
خب ما هم باید اهداف آنها را بشناسیم و بدانیم تیری که شلیک میشود. از چه سمت و سویی است. لذا طبیعی است که آنها قومیتها را تحریک کرده و ادعا نمایند فلان مذهب فلان سلیقه یا فلان تفکر در ایران تحت محدودیت قرار دارد. اما ما هم نباید بنشینیم و حربه به دست دشمن بدهیم، بلکه باید جلوی فعالیتها و مسیرهای رخنهشان را با تدبیر خود ببندیم.
«کنگره جهانی حج» نمایش وحدت مسلمین و انسجام جهان اسلام
یکی از نمودهای قدرتنمایی در برابر دشمن، فریضه حج به عنوان یکی از ارکان اسلام است و از آنجا که حج در یک مکان و زمان خاص انجام میشود، مسلمانان از تمام جهان اسلام برای ادای این فریضه الهی گرد هم جمع میشوند.
ما در پنج وعده نماز یومیه هنگام نیت کردن میگوییم روی کردم به سمت خانه خدا، لذا همیشه آرزوی هر فرد مسلمان است که این سعادت نصیبش شود و مسلمانانی که استطاعت مالی داشته باشند، برای ادای این فریضه الهی به آن مکان خاص میروند.
اجتماع و کنگره عظیم حج باعث میشود، مسلمانان از اوضاع یکدیگر مطلع شوند و برنامههایی که در جهان اسلام باید پیاده شود.
بهخصوص در همایشهایی که به وسیله کشورهای اسلامی در حاشیه این مراسم برگزار میشود، مورد بازبینی قرار میگیرد. همچنانکه قلبهای مسلمانها همیشه به هم نزدیک است. در ایام حج اجساد و ابدان هم در کنار هم و نزدیک یکدیگر است. لذا گذشته از اینکه حج یک امر تعبدی و بندگی کردن خداست و هر مسلمانی که استطاعت مالی دارد، باید آن را به جا بیاورد. از این بعد که مسلمانان در یک مکان و زمان جمع میشوند نیز دارای شرف و برکات زیادی است.
ما حج را حج ابراهیمی میگوییم به این خاطر که حضرت ابراهیم، خانه خدا را بعد تخریب تجدید بنا کردند و طبق دستور خداوند متعال مردم را به طواف گرد خانه خداوند دعوت نمودند. حضرت ابراهیم بتشکن، بتها را شکست و از شرک جهالت و نادانی تیری جست.
لذا موضوع حج با تبری جستن از ظلم و ظالم، پیوند خورده و مسلمانان به وسیله افعال حج باید از مشرکین و ظالمین تبری جویند. ما خوشحالیم از کشوری مثل جمهوری اسلامی در مناسک حج شرکت میکنیم که یکی از شعارهای آن که تبدیل به یک شعار جهانی شده حمایت از فلسطین است و روز و قدس که در کل جهان گرامی داشته میشود، مبدا آن ایران بوده است.
جمهوری اسلامی ایران یک سنت بسیار خوب و پسندیده را بنیان گذاری کرد و موضوع برائت از مشرکین در حج بود که هم یک مسئله جهانی شده و بسیاری از مسلمانان جهان در مراسم و کنگره عظیم حج به این مسئله اهمیت میدهند و در بعثه مقام معظم رهبری در روز عرفه از کشورهای بسیاری شرکت میکنند و برائت و بیزاری و تبری جستن از ظالمین را که در رأس آنها صهیونیسم است، به یک شعار جهانی در بین مسلمانها تبدیل شده است.
معرفی اسلام راستین دیگر گام مبارزه با دشمن
همانگونه که اشاره شد، دشمن کار خودش را انجام میدهد و ما باید اسلام راستین را به جهان معرفی کنیم. در این راستا، در مرحله اول باید اسلام راستین و احکام آن را در جامعه و خانواده خودمان عملیاتی کنیم، لذا اینکه دشمن چگونه ما را معرفی میکنند، اصلا مهم نیست.
اینکه ما اسلام راستین را چگونه معرفی کنیم باید برایمان مهم باشد و برنامههایمان را هدایت کند. اگر بتوانیم اسلام حقیقی اسلام پر از رأفت و رحمت را معرفی کنیم، قطعاً فعالیتهای دشمن در خصوص اشاعه اسلامهراسی منسوخ خواهد شد و از بین خواهد رفت.
بهائیت و وهابیت محکوم است
از جمله باورها و اعتقاداتی که در ایران وجود دارد و علیه امنیت، فعالیت و با دشمن همکاری میکند. فرقههای بهائیت و وهابیت است، لذا از نظر اهل سنت هم بهائیت و هم وهابیت محکوم است. اختلاف سلیقهها و اختلاف نظرهایی که در بین اهل سنت وجود دارد، در بعد بهائیت نیست؛ یعنی در بین اهل سنت باوری که مثل باور بهائیت باشد، وجود ندارد.
بر اساس قانون اساسی، پیروان ادیان و مناسک و… در قالب باور خودشان از آزادی برخوردارند ولی بعضی آن باور را مستمسکی برای اقدام علیه امنیت کشور قرار میدهند و ایجاد ناامنی میکنند.
ما به شخصه بارها بهائیت و وهابیت را به عنوان گروههایی که فعالیتهای سیاسی دارند و دنبال ایجاد ناامنی هستند و اسلام راستین را نمیتوانند ببینند، معرفی و محکوم کردهایم.
موضوع بهائیت و وهابیت مشخص است؛ آنها به عنوان باور و اعتقاد فعالیت نمیکنند بلکه بیشتر در ایران رویکرد سیاسی دارند که متأسفانه علیه امنیت کشور هم هست.
در همین راستا برخی جنبشهای شبهروشنفکری هم تحرکاتی درباره سبک زندگی، حجاب و زنان داشتهاند هیچ مسلمانی نمیتواند بگوید که من مسلمانم ولی حجاب را رعایت نمیکنم، لذا مسئله حجاب یک امر دینی است و حاکمیت هم به عنوان مجری احکام دینی وظیفه دارد، با ناهنجاریها مقابله کند.
ولی این نحوه مقابله ممکن است، راهکارهای بسیار مختلفی داشته باشد و کارهای کارشناسی هم در حوزه امنیتی و هم در حوزه مذهبی به یک تدبیر دسته جمعی و خرد جمعی نیاز داشته باشد تا راهکار مقابله تدوین شود.
در این شکی نیست که حجاب یک امر تعبدی و شرعی است و یک مسلمان باید حجاب داشته باشد ولی در رابطه با کیفیت مقابله با تحرکات مزبور به نظر من باید یک برنامه جامع و کامل به وسیله نخبگان سیاسی، مذهبی و امنیتی تدوین شود و ما با آن راهکار جامع پیش برویم که خدای ناکرده به سبب اهمالات احتمالی، بهانهای به دست دشمنان داده نشود.
سخن پایانی فلسطین و صهیونیسم سیاسی، معضل امروز جهان اسلام
موضوع فلسطین، یکی از مسائل و معضلات امروز جهان اسلام است که از سالیان قبل شروع شده و کاملاً واضح است که ظلمهای زیادی در حق مردم فلسطین میشود و کشورهای اسلامی چقدر در این زمینه کوتاهی کردهاند.
امروز تمام ملتها اعم از مسلمان و غیر مسلمان با فلسطین اظهار همدردی میکنند و مسئلهای جهانی شده است.
موضعی که جمهوری اسلامی ایران اخیراً در رابطه با فلسطین گرفت باعث شد، رژیم صهیونیستی نتواند تحمل کند و به کنسولگری ایران در سوریه حمله کرد.
جمهوری اسلامی ایران هم منتظر اقدام مجامع و سازمانهای بینالمللی نماند و خودش اقدام کرد. قطعاً این اقدام یکی از افتخارات جمهوری اسلامی ایران است و هر ایرانی بدان مفتخر میباشد.
نتایج این عملکرد در سطح بینالمللی دیگر احتیاج به تحلیل ندارد. این را هر کسی میداند و آنان که لازم بود به قدرت نظامی، استقلال سیاسی و استقلال در تصمیمگیری ایران که لازمه هر حاکمیتی است پیببرند متوجه شدند که ایران به صورت هم آنی و هم مستقل تصمیم میگیرد.
موضعگیری ایران هم صریح بود و هم بجا و فکر میکنم کل جهان کفر متوجه شدند اگر بخواهند با ایران مقابله کنند با چه وضعیتی مواجه خواهند شد.
اهل سنت بهخصوص نخبگان این جامعه فردای آن حملات بیانیه دادند. از جمله نخبگان فرهنگی، دانشگاهی و علمای اهل سنت خراسان شمالی در حمایت از این عملکرد بیانیه صادر نموده و مصاحبههایی انجام دادند. قطعاً اتفاق بسیار خوب، جالب و بموقعی بود.
ارتباط با ما: ferghepajoohi@gmail.com
